Azı da çoxu da zərərlidir – Duzdan necə istifadə etməli?

Duz, kimyəvi olaraq sodium və xlor elementlərinin bir araya gələrək yaratdığı birləşmədir. Bu mənada, duz vücudun başlıca sodium qaynağıdır. Vücudda mövcud olan bütün hüceyrələr, hüceyrə xarici ortam ilə daxili ortam arasında müəyyən bir tarazlıq quraraq heyatini davam etdirir. Hüceyrə içi və xarici ortamlar arasındakı kimyəvi və fizioloji tarazlıq bu ortamlarda həll edilmiş halda mövcud olan iyonlar sayəsində təmin edilir.

Doktorinfo.az məlumat verir ki, sodium, iyonun böyrək funksiyaları, qan təzyiqi və vücud mayelərinin istehsalı kimi bir çox vacib funksiyalarının gerçəkləşməsində kritik diqqətə sahib olduğu söylənə bilər. Həmçinin sinir hüceyrələrinin hissiyyatı qəbul edib, bunları digər hüceyrələrə çatdırılması və əzələ hüceyrələrini hərəkətə keçirməsi kimi həyati funksiyaların problemsiz yerinə gətirilməsi üçün də sodium iyonuna ehtiyac duyulur.

Gündəlik duz ehtiyacı nə qədərdir?

Qida istehsalında tez-tez istifadə edilən duz, yeməklərdə də ən çox istifadə edilən mehsullardan biridir. Gündəlik duz ehtiyacının doğru müəyyənləşməsi olduqca vacibdir.
Aparılan araşdırmalara görə, bir insanın gündəlik duz ehtiyacı 6 qramdır. Həddindən çox alınan duz və içərisindəki digər birləşmələr, böyrəklər vasitəsilə vücuddan uzaqlaşdırılır. Ancaq çox alınan duzun hamısının böyrəklərdən atıla bilmədiyi vəziyyətlərdə bir sıra sağlamlıq problemləri ortaya çıxa bilər.
Duzdan çox istifadən nəticəsində ortaya çıxa bilən sağlamlıq problemləri bu formadadır:

Yüksək təzyiq

Ödəmin yaranması

Böyrək çatışmazlığına yol aça bilən böyrək xəstəlikləri

İnfarkt olmaq üzrə müxtəlif ürək-damar xəstəlikləri

Sinir sistemində epileptik krizlər

Duzdan az istifadənin zərərləri nələrdir?

Duzdan çox istifadənin zərərləri olduğu kimi az istifade zamanı da bir sıra problemlər meydana çıxa bilər. Qandakı sodium səviyyəsinin düşməsi vəziyyətində, qadakı sodium miqdarının tarazlanması üçün qan mayesi toxumalara keçiş edər. Bunun nəticəsində də hüceyrələr şişər və toxumalarda ödəm yarana bilər. Xüsusilə sinir sisteminin ciddi mənada təsirlənməsinə bağlı olaraq inkişaf edən beyin ödəmi, sodium azlığında çox görülən vəziyyətdir. Vücuddakı sodium səviyyəsinin düşük olması eyni zamanda sinir və əzələ hüceyrələrinin funksiyalarını pozaraq baş ağrısı, bulantı, qusma, əzələ gücsüzlüyü və sancı kimi əlamətlərə səbəb ola bilər. Araşdırmalar, gündəlik sodium istifadəsinin 2,5 qramının altına düşməsi vəziyyətində ürək xəstəliyinin görülmə tezliyinin artdığını və erkən ölüm miqdarının yüksəldiyini göstərmişdir. Bu səbəbdən gündəlik sodium və duz qəbulu həddində istifadə edilməlidir.

Problemlərin yaranmaması üçün nələrə diqqət göstərmək lazımdır?
Düzgün qidalanmalı

Gündəlik olaraq meyvə və tərəvəz miqdarının artırılması, vücuddakı vitamin, mineral və maye tarazlığının təmin olunmasına kömək olur.

Gündəlik alınan kalori miqdarı, şəxsin ehtiyaclarına görə tənzimlənməlidir.

Mütəmadi idmanla mesgul olmaq, vücudun mineral və maye tarazlığının qorunmasına dəstək olur.