Ensefalit, beyin iltihabı nədir?

Beyin iltihabı və ya infeksiyası olaraq da adlandırılan ensefalit, şəxsin ölümü ilə nəticələnə bilən ciddi xəstəlikdir. Hər yaş qrupu şəxs üçün risk yaradan bu xəstəliyin səbəbi əksər zaman viruslar olur. İmmunitet sisteminin zəifləməsi və gigiyena təmizliyinin azalması xəstəliyin meydana gəlməsində faktor ola bilər. Fərqli əlamətlərlə görülən xəstəliyin simptomlarının qarşısını dərman müalicələri və fərqli üsullarla almaq olar.

Xəstəliyin müalicəsi edilməyən zaman və ya gecikdiriləndə beyin üzərində yaratdığı mənfi təsirlər irəliləyən zamanlarda şiddətini artıra bilər və ani olaraq yarana bilən mənfi sonluqla nəticələnə bilər. Bu səbəbdən xəstəliyin erkən diaqnozu və müalicəsi əsas şərtdir.

Əlamətləri nələrdir?
Ani bir formada yarana bilərkən, yüksək qızdırma, uzunmüddət davam edən baş ağrıları, qripə bənzəyən şikayətlər olaraq da xəstələrdə görülə bilər. Əlamətlərin yarandığı ilk gündən zaman itirmədən həkimə müayinəyə getmək tövsiyə edilir. Beyin iltihabı əlamətləri arasında mövcud olan şikayətlər bu formadadır:

Qızdırma

Baş ağrısı

Əzələlərdə və oynaqlarda ağrı

Yorğunluq və halsızlıq

Tükənmişlik

Mədə bulantısı və ya qusma

Boyun gərginləşməsi

Xəstəliyin inkişaf etdiyi zaman bəzi zehni problemlər də yaşana bilər. Nevroloji əlamətlər aşağıdakılardır:

Davranış pozğunluğu

Zehnin bulanıqlaşması

Danışmaqda çətinlik və hərəkət pozğunluqları

Şüur itkisi

Yaxın keçmişi xatırlamamaq

İşığa qarşı həssaslıq

Eşitmə problemləri

Cüt görmə

Ensefalitin səbəbləri nələrdir?

Səbəbi tam olaraq bilinmir. Geniş yayılan səbəblər arasında viral infeksiyalar da yer alır. Yoluxucu olmayan iltihablanmalar da beyin infeksiyasına səbəb ola bilər.

Ensefalitin növləri nələrdir?

İki fərqli növü mövcuddur. Bunlardan ilki enfeksiyöz ensefalit olaraq bilinən növdür. Bu növün inkişaf etməsində əsas faktor olaraq görülən ən geniş səbəb isə mikroblarla bağlı olaraq inkişaf etməsidir. Və günümüzdə bu vəziyyətdə azalma müşahidə edilir.
Azalmanın səbəbləri arasında isə xəstəliyə səbəb olan və inkişaf etməsini artıran narahatçılıqlarla bağlı müalicələrin tapılmasıdır.
Diaqnoz necə qoyulur?

Soyuqdəymə və qrip kimi narahatçılıqlarda ortaya çıxan qızdırma və baş ağrısı kimi simptomlarla yanaşı zehində bulanıqlaşma və hərəkətlərin məhdudlaşması kimi əlamətlər bu xəstəliklə bənzər olduğu üçün bəzi müayinələrin araşdırılması lazımdır. Xəstəlik vacib sağlamlıq problemlərinə və ölümə səbəb ola biləcəyi üçün erkən diaqnoz vacibdir. Bir çox üsullarla xəstəliyin diaqnozu qoyulur. Beyin dalğalarının izlənilməsi və infeksiyanın hansı mərhələdə olduğunu bilmək üçün EEG tətbiq oluna bilər. Həmçinin qan, sidik kimi analizlər də yoxlanılır. Nadir olaraq beyin toxuması quruluşunun dəyərləndirilməsi üçün beyin biopsiyası edilə bilər.

Ensefalitin müalicə üsulları, xəstəliyin səbəbinə və vücudda yaratdığı təsirlərə bağlı olaraq fərqlilik göstərə bilər. Beyinə təsir göstərən virusların və infeksiyaları yaxşılaşdırmaq cəhətdən həkim təyinatı üzrə antiviral dərman müalicəsi tətbiq edilə bilər. Bakteriyaların səbəb ola biləcəyi iltihablanma və infeksiyaların müalicəsində antibiotik müalicəsi tətbiq edilə bilər.

Bununla yanaşı gigiyena qaydalarına da diqqət göstərmək lazımdır.