Travma nədir?

Travma, şəxsin nəzarəti xaricində stresli, qorxuducu, həlli çətin olan və ya hadisələr yaşanması duyğusal və fiziki yaralanma vəziyyətidir.

Doktorinfo.az xəbər verir ki, fiziki və duyğusal olmaq üzrə ikiyə ayrılan travmalar şəxsin üzərində dərin və qalıcı təsirlər buraxa bilər.

Travmatik hadisələr, şəxsdən şəxsə dəyişkənlik göstərə biləcəyi üçün diaqnozunun qoyulması çox asan vəziyyətlər deyildir, çünki eyni hadisə bəzi insanlar üçün başqalarına görə, daha travmatik və ya daha az travmatik təsirlər yarada bilər.

Həyatın erkən zamanlarında yaşanan istismar, şiddət, psixoloji təzyiq kimi dərin təsir buraxan travmaların təsiri yaş irəlilədikcə daha da açığa çıxar. Eyni formada ciddi bir qəza, yaralanma,şiddət qurbanı olmaq, təbii hadisə və ya müharibə yaşamaq kimi fiziki travmalarla birlikdə ani və gözlənilməyən bir vəfat xəbəri kimi şəxsin nəzarəti xaricində olan duyğusal travmalar da həyat təcrübəsi cəhətdən qalıcı təsirlər buraxa bilən travmalara misal verilə bilər.

Bütün bunların işığında yaşanan travmlar şəxsin güvənlik duyğusu ilə birlikdə duyğuları tənzimləmə və həm ikili həm də sosial münasibətləri idarərtmə bacarığına zərər verə bilər. Travma yaşayan şəxslər, travmatik hadisə meydana gəldikdən uzun müddət sonra belə tez-tez utanc, güvənsizlik, çarəsizlik, yalnızlıq, qorxu hiss edə bilər. Bunları keçmək üçün şəxsin professional bir dəstək alması gərəklidir.

Travmanın bir çox növləri mövcuddur: Fiziki, psixoloji və s.

Fiziki travma səbəbləri və təsirləri belə sıralana bilər:

Fiziki travma sebebleri və tesirleri:

Nəqliyyat qəzaları və vücudda yaranan qırılmalar

Düşmə nəticəsində yaranan yaralanmalar

İdmanda meydana gələn yaralanmalar

Fiziki hücumların vücudda yaratdığı təsirlər

Təbii hadisələr

Psixoloji travmalara və təsirlərə misal olaraq bunlar verilə bilər:

Ailə üzvü və ya sevilən şəxsin gözlənilməz itkisi

Valideynlərin boşanması

Münasibətlərdə yaşanan ayrılıqlar

Uşaqlıq dövründə istismar, sevgi əksikliyi

İş yerində yaşanılan problemlər

Maddi çətinliklər və yoxsulluqlar

Cəmiyyət içində olan ekonomik problemlər, şiddət

Şəxsin azadlığının məhdudlaşması.

Fiziki travma elametleri nelerdir?

Qəza sonrası meydana gələn qırıqlar

Təsirlənən bölgələrdə meydana gələn ağrı, şişlik və həssaslıq

Qan axışı və toxuma zədələnməsindən meydana gələn göyərmələr

Vücuddakı istilik artışı

Əzələ spazmaları

Psixoloji travma elametleri:

Travmatik hadisədən sonra depressiya, panik atak

Travma sonrası stres pozğunluğu

Qorxu, narahatlıq hissi

Güvənsizlik duyğusu

Sosial münasibətləri pozulması

Gələcəyə dair ümüdlərin azalması

Yuxu rejiminin pozulması

Fiziki travmanın müalicə üsulları:

Qəza və ya yaralanmanın meydana gətirdiyi zədəni yaxşılaşdırmaq
Yaralanma zamanı yaraları yaxşılaşdırmaq üçün dərmanların istifadəsi. Bu antibiotik və ya ağrıkəsicilər ola bilər.

Əzələ problemi zamanı fizioterapiya

Psixolojik müalicə müddətində istifadə edilən üsullar:

Professional şəxslərdən terapiya almaq öncəliklə şəxsin duyğu vəziyyətini düzəltmək üçün əhəmiyyətlidir. Bu terapiyaların arasında adətən terapiya, psixoterapiya və qrup terapiyası yer alır.

Terapiya üsullarının xaricində travmanın meydana gətirdiyi zədəni ən aza endirmək və şəxsin təkrar həyata adaptasiya olmasını təmin etmək üçün akupunktur, meditasiya, yoqa kimi üsullara müraciət edildiyi ola bilər. Bu üsullar ruhi olaraq sağlamlaşdırır və qısa müddətdə travmanın meydana gətirdiyi mənfi düşüncələrdən xilas olmağı təmin edə bilər.