Buz yanığı problemi nədir?

Buz və ya digər soyuq maddələr dərinizlə uzunmüddət təmas etdiyi zaman buz yanığı meydana gələ bilər. Dəridə buz yanığı yarandığında dəri hüceyrələrindəki su donmağa başlayır. Donan su, buz kristallarını yaradaraq dəri hüceyrələrinə zərərlər verə bilər. Daralan qan damarları, qanın dövranını və nahiyələrə oksigen ötürülməsini azaldır və qanın toplanmasını yaradır.

Bəs buz yanığının əlamətləri, səbəbləri və müalicə üsulları nələrdir?

Həddindən çox soyuğa məruz qalmaq, qan damarlarının daralmasına səbəb olaraq qanın damarlardakı hərəkətini məhdudlaşdırır və həyati orqanlara çatmasının qarşısını alır. Bu səbəblə qanın, vücudun mərkəzi orqanlardan uzaq nahiyələrə gedişi çətinləşdiyindən xüsusilə əllər, ayaqlar və barmaqlarda soyuqdan qaynaqlanan yaralanmalar görülə bilər.
Buz yanığı, günəş yanığı və ya digər yanıqlarla eyni əlamətləri göstərir. Buz yanığından təsirlənən dəridə rəng dəyişkənlikləri meydana gələ bilər. Dəri, parlaq qırmızı, bəyaz və ya sarımtıl, boz rəngə çala bilər. Həmçinin belə dəridə uyuşma, qaşıntı, ağrı, qabarcıqlar kimi simptomlar müşahidə edilə bilər.

Ağrıyan əzələləri və yaralanmaları müalicə etmək üçün istifadə edilən buz və ya soyuq kompreslərin birbaşa dəri ilə təması zamanı da buz yanıqları yarana bilər. Həmçinin qar, soyuq hava, küləyə məruz qalmaq da bu hala yol aça bilər.

Qan dövranına mənfi təsir göstərən faktorları yaradan həyat tərzi, vərdişlər buz yanığı riskinizi artıra bilər. Bununla birlikdə yüksək risk altında ola biləcəyiniz başqa vəziyyətlər də mümkündür:
Siqaretdən istifadə

Soyuq havaya uyğun geyinməmək

Qan dövranını yavaşladan dərmanlar qəbul etmək

Damar xəstəlikləri və s.

Bundan başqa kiçik uşaqlar, yaşlılar da həssas dəriləri səbəbiylə risk altındadırlar.

Nə zaman tibbi yardım alınmalıdır?

Vücudunuzda buz yanığının yarandığını düşünürsünüzsə, soyuğun qaynağından xilas olmağa çalışın. Bunun üçün isti kompreslər, ədyal, yorğanlar, paltarınız yaşdırsa qalın geyimlə dəyişdirmək görüləcək tədbirlər sırasındadır. Bundan başqa aşağıdakı vəziyyətləri müşahidə edirsinizsə təcili tibbi yardım alın:

Dəriniz ağ və ya boz rəngi alıb, soyuq və sərtdirsə

Dəriniz uyuşubsa və isinərkən ağrı verirsə

Solğun dəriniz varsa və normal istilik olsa da dəri rənginiz normala dönmürsə...

Bunlar, müalicəni gərəkdirən toxuma zədələnməsinin əlaməti ola bilər. Həmçinin vücudunuzda qabarcıqların yarandığını görürsünüzsə düşünmədən həkimə müraciət edin. Həkim müayinə edərək uyğun müalicə üsulu tərtib edəcək.

Necə müalicə edilir?

Əgər bu barədə şikayətiniz varsa, soyuq maddəni dərinizdən uzaqlaşdırın və uyğun istiliyə gətirmək üçün dərinizi ehmalca isidin. Bunun üçün həmin nahiyəni 20 dəq. ərzində ilıq suda gözlədin. Su 40 dərəcə olmalı və 42-dən artıq olmamalıdır. İsti kompreslər edə bilərsiniz.

Əgər ağrılar və yanıqlar geniş əhatəlidirsə mütləq həkimə müraciət edilməlidir.

Bəs yaranmaması üçün nələrə diqqət edilməlidir?

Buz yanıqlarının qarşısını almaq üçün soyuq kompres edilən zaman dərinizlə birbaşa təmas etdirməyin.

Soyuq maddəni dəsmala bükərək dərinizə paltarınızın üzərindən tətbiq edə bilərsiniz.

Bununla yanaşı soyuq havaya uyğun geyinin və dərinizi şiddətli küləklərə qarşı uyğun formada qoruyun.