Zob xəstəliyi: Əlamətləri və müalicəsi

Zob, qalxanvari vəzin ifraz etdiyi hormonların səviyyəsindəki balansın pozulması nəticəsində meydana çıxır. Boyunun ön alt qismində, nəfəs borusunun ətrafında mövcud olan qalxanvari vəzin böyüməsinə və şişməsinə zob deyilir.

Doktorinfo.az xəbər verir ki, qalxanabənzər vəz endokrin vəz adlanır. Fəaliyyəti nəticəsində T3 və T4 adlı hormonları istehsal edir və bütün orqanlara ötürür.
Xüsusilə yod əksikliyi olan insanlar arasında bu problem daha çox müşahidə edilir. Qadınlar kişilərlə müqayisədə daha çox risk daşıyırlar.

Əgər bu şişin bədxassəli olduğu təsdiq olunarsa cərrahi əməliyyata ehtiyac ola bilər.Yodun qəbulu bu xəstəliyin müalicəsində istifadə edilir.

Tiroid hormonu normal miqdarda olduğu müddətcə tiroid vəzi nə qədər böyüsə də nəfəs borusuna təzyiq göstərmədiyi müddətcə problem ortaya çıxmaz. Ancaq tiroid hormonu normadan artıq çalışarsa və hipertireoz yaranarsa padioaktiv yod müalicəsi və ya əməliyyata ehtiyac ola bilər. Bu vəziyyətə "zəhərli zob" da deyilir.

Zob xəstəliyi adətən ağrı yaratmaz, amma çox böyüdüyü zaman öskürək, udma çətinliyi, nəfəs almaqda problemə səbəb ola bilər.

Bəzi formalarında isə müəyyən əlamətlər görülə bilər.

Zobun elametleri

Udqunmada çətinlik

Nefes darligi

Öskürmə

Boyunda şişlik

Arıqlamaq və ya əksinə çox kökəlmək

Boğazda ağrılar

Gün ərzində yorğunluq, tükənmişlik hissi

Saç tokulmesi

Depressiv hallar, unutqanlığın artması və s.

Bu əlamətlər mütəmadi davam edərsə vaxt keçmədən həkimə müraciət etmək lazımdır.

Zob xesteliyinin yaranma sebebleri:

Dəqiq səbəbi hələ araşdırılaraq tapılmayıb. Daha çox görülən səbəbi çox zaman qidalanma zamanı yaranan yod əksikliyidir. Digər səbəbləri sırasında yer alır:
Haşimato

Tiroid vəzində şişlik

Tiroid xərçəngi

Hamiləlik

Şişlər

Boyun nahiyəsindən radiasiyaya məruz qalanlar

Qalxanvari vəzin iltihabi xəstəliyi yer alır.

Zob xəstəliklərinin bütün formaları simptomlara yol açmaz.
Zobun mualicesi:

Zobun böyüklüyünə, şikayətlərə, xəstəliyi yaradan səbəblərdən asılı olaraq müalicə üsulu təyin edilir. Böyük olmayan və problem yaratmayan kiçik böyümələrdə müalicəyə ehtiyac duyulmur.

İlk olaraq həkim tərəfindən boyun nahiyəsindən əllə müayinə edilir. Daha sonra qan analizi və vücuddakı TSH, T3, T4-ün miqdarına baxılır. USM ilə boğaz yoxlanılaraq düyün olub-olmadığı yoxlanılır. Gərək duyularsa biopsiya edilir.

Dərman, padioaktiv yod müalicəsi və ya cərrahi üsullardan bir və ya bir neçəsi tətbiq oluna bilər. Əgər xəstədə hormon əksikliyi mövcuddursa buna uyğun dərman preparatları da verilir.

Nəzərə çatdırmaq lazımdır ki, əməliyyatın bəzi əks göstərişləri ola bilər. Belə ki, səs telləri zədələnə bilər. Bundan əlavə əməliyyat əsnasında bəzi vəzlər yanlışlıqla çıxarılarsa xəstədə kalsium əksikliyi yarana bilər. Bu vəziyyətdə xesteye derman olaraq kalsium verilməlidir.

Həkimə nə zaman gedilməlidir?

Əgər güzgüyə baxan zaman boyun nahiyənizdə şişlik görürsünüzsə, bununla yanaşı sürətli ürək döyüntüsü, əsəbilik, keçməyən ishal, qəbizlik, yuxusuzluq və ya əllərdə titrəmə, udqunma çətinliyindən əziyyət çəkirsinizsə endokrinoloqa müraciət etməlisiniz.