Zəlzələdən sonra yaranan travma psixologiyası nədir?

Təbii fəlakətlər içərisində yer alan zəlzələ, iqtisadi, sosial, fiziki dağıntınlarla yanaşı, fizioloji, travmalara da yol açır. Bu hallar çox davam edən zaman mütəxəssis yanına getmək lazımdır. Zəlzələdən sonra ən çox yaşanan travma stress pozğunluğu və depressiyadır. Mütəxəssislər erkən müdaxilənin vacib olduğunu qeyd edirlər.
Zəlzələ psixoloji olaraq çox mənfi təsir göstərir. Bu səbəbdən hazırlıq, planlama, təbii fəlakətlər haqqında məlumatlı olmaq mühümdür.

Zəlzələdən sonra yaranan travmalar nələrdir?

Təbii fəlakətdən sonra yaranan çarəsizlik hissi, həyatda dəyişkənliklərə və psixoloji problemlərə yol açır.

Zəlzələdən sonra "Travma sonrası stress pozğunluğu" və "Depressiya" ən çox görülən ruhi narahatçılıqdır. Travmatik hadisələrdən sonra görülən problemlərdən digəri də depressiyadır.

Depressiyanın ən çox görülən əlamətləri istəksizlik, halsızlıq, yuxu və iştah pozğunluğu, həyatdan zövq almamaqdır.
Zəlzələ travması ilə necə mübarizə aparılır?

Belə ərəfələrdə göstərilən ilk yardımlardan biri də psixoloji kömək olmalıdır. Bu dəstək, belə vəziyyətə məruz qalan stresli insanlar üçündür.
Burada təməl hədəf, zəlzələ kimi ani travmatik təcrübələrin ardından insanlara akut travmatik stress reaksiyası mövzusunda rəhbərlik etmək, həyata dönməyi asan hala gətirmək və insanlara travmatik hadisənin uzunmüddətli təsirlərindən qorumaqdır.

Travmadan sonra stress pozğunluğu

Travmadan sonra stress pozğunluğu, travmatik hadisələrdən sonra şəxsdə yaşanılan hadisəni mütəmadi olaraq xatırlama, travmanı xatırladan vəziyyət və ya hadisələrdən qaçınma halı ilə özünü göstərən pozuntudur. Aparılan araşdırmalara görə, təbii fəlakətlərdən sonra adi səs tonunun yüksəkliyi, titrəyiş, iqtisadi problemlər, şiddət kimi faktorlar belə şəxslərin həyatın mənfi təsir göstərir.

Travmalar hər şəxsdə özünü fərqli formada biruzə verir. Fizioloji olaraq şəxs özünü daima yorğun hiss edə bilər. Bununla yanaşı, ürək bulantısı, baş ağrıları, gicəllənmə kimi hallar yaşana bilər.
Digər növ travmatik pozuntulara isə unutqanlıq daxildir. Şəxs hər gün getdiyi yolu xatırlamaya bilər və ya ani unutqanlıq yarana bilər. Bununla yanaşı diqqət əksikliyi, qərar vermədə çətinlik yaşana bilər.

Belə şəxslər duyğusallıq baxımından da daha həssas olurlar. Təbii ki, bu davranışlarda da özünü göstərir. Bu zaman yuxu problemləri, tez-tez ağlama,narahatçılıq hissi, istəksizlik yaranır.

Belə hallar bir aydan uzun davam edərsə psixoloq və ya psixiatra müraciət edilməlidir.