Sosial fobiyanın əlamətləri və müalicəsi

Sosial fobiyadan bir çox insanlar əziyyət çəkirlər. Bu fobiya zamanı şəxs həyatındakı insanlar tərəfindən tənqid olunmaqdan, insanların əhatəsində olmaqdan narahat olurlar. Bu zehni bir vəziyyətdir. Sosial fobiya psixoterapiyalar və dərmanlarla nəzarət altına alına və müalicə edilə bilər.

Sosial fobiya əlamətləri nələrdir?

Bu, şəxsin narahat olacağı ortam olduqda biruzə çıxır. Əks halda heç bir əlamət narahat etmir.

Əlamətləri arasında yer alır:

Tərələmə

Ağız quruluğu

Üz qızarması

Nəfəs kəsilməsi

Mədə-bağırsaq sistemində narahatçılıq

Əzələ gərginliyi

Titrəmə

Gücsüzlük hissi

Fiziki olaraq bəyənilməmək, çirkinlik düşüncəsi

Daima narahat olmaq

Qüsursuz olmaq istəyi

İnsanlarla göz təması qurmamaq, bundan qaçınmaq

Ətraf insanlardan daima müsbət fikir almaq üçün həddindən artıq çalışaraq özünü əziyyətə salmaq və s.
Bu növ fobiya uşaqlıq zamanında başlayır?

Məktəbdən öncə ilk əlamətlər görülür. Məsələn, 100 uşağı, tanımadığı yeni bir əhatəyə qoyduğunuzda bunların 100-də 70-i rahat münasibət qurur, 100-də 15-i ortamı ələ keçirir və 100-də 15-lik bir qrup utancaq qalır, ağlayır, anadan ayrılmaq istəmir, adaptasiyadan əziyyət çəkir. Xüsusilə məktəbə başlama ilə bağlı sıxıntı yaşayan uşaqları düşünsək bunun vacib narahatçılıq olduğunu söyləyə bilərik. Uşağın çox utancaq olması, yeni gedilən məkanlarda dərhal evə dönmək istəməsi, ana-ataya yapışıq halda olması xəbərdarlıq siqnalıdır. Bu, sosial fobiyanın olacağını göstərir. Çünki ana, atanın mükəmməl, qoruyucu olması, uşağa hansısa ehtiyacının özünün etməsinə icazə verməməsi kimi hallar uşağın sosial fobiyalı bir şəxs olmasına yol açır.

Sosial fobiyanın uşaqlardakı əlamətləri nələrdir?

Özgüvən əksikliyi

Özünü kifayətsiz görməsi

Söhbəti özü başlamaz

Depressiya əlamətləri yaranır
Sosial fobiya necə anlaşılır?

Bu əlamətlər yaşanılan uşaq, yeniyetmə çəkinən olur, dərsdə özünü narahat hiss edər, cavab verməz, cavab verdiyi zaman isə çəkinərək özünü ifadə edə bilməz. Savadlı olsalar da imtahan nəticələri yaxşı çıxmır. Sinif yoldaşları ilə rahat ünsiyyət qura bilməz.

Bu hal yaşayan insanların əl hərəkətləri də fərqli olur. Belə ki, belə şəxslərdə dırnaq yemə, əllərin tərləməsi, özünü qucaqlamaq hərəkəti edərək özünü bağlaması və s. kimi hərəkətlər müşahidə edilə bilər.

Müalicəsi nədir?

Mütəxəssis tərəfindən müalicə edilir. Altda yatan səbəb araşdırılır. Ehtiyac olarsa terapiyalar keçilir, dərman müalicəsi təyin edilir. Bəzən müalicə bir neçə il davam edir.
Bir il, 6 ay müddətində istifadə edilən dərmanlar olduqca təsirli bir müalicə olur. Pasiyentlərin 70-80-də bu əlamətlər terapiyalar əsnasında aradan qalxır.

Sosial fobiyanın səbəb olduğu psixoloji narahatçılıqlar nələrdir?

Belə insanlar depressiyaya meyilli olurlar. Şəxs qadağalardan bezir və problemlər depressiyaya yol açır. Həmçinin pis vərdişlərə alət olmaq da da belə ərəfələrdə meydana çıxır. Tez-tez təkrarlanan panik ataklar sosial fobiyada da görülür. Sosial fobiyalı şəxs, bununla yanaşı psixoloji sıxıntılar da yaşamaya başlayır. Akut gərginlik, digər növ fobiyalar, panik ataklar, bağlanma pozğunluğu və s. yarana bilər. Bu zaman da nəfəs ala bilməmək, ürək sıxılma, əzələlərdə gərginlik, ağız quruması, əllərdə, qollarda uyuşmalar və s. kimi əlamətlər müşahidə edilə bilər. Bu səbəbdən bu halı özünüzdə hiss edən zaman mütəxəssisə müraciət etməyiniz tövsiyə edilir. Problem nə qədər erkən aşkar edilərsə, həlli də bir o qədər tez olar.