Anoreksiya nervoza, arıqlıq xəstəliyi nədir?

Anoreksiya nervoza, vücud ağırlığında anormal dərəcədə hiss edilən artıq çəki alma qorxusu, qida pozğunluğuna verilən addır. Həmçinin anoreksiya iştahsızlıq adı ilə də bilinir.
Anoreksiya nervozaya məruz qalan şəxslər arıqlamağa davam etmək üçün, yediklərini bir az da azaldırlar. Vücudun ehtiyacı olan kalori qəbuluna nəzarət etmək üçün yemək yedikdən sonra qusa bilərlər, pəhriz həblərindən həddindən çox istifadə edə bilərlər. Nəticədə düzgün olmayan şəkildə arıqlamağa başlayırlar. Belə xəstələr adətən arıqlasalar da çəkilərindən razı qalmazlar və kökəlmək qorxusu ilə yanlış addımlar atmağa davam edirlər.

Anoreksiyanın təməlinə diqqət yetirsək bu, yeməklə əlaqəli deyildir. Tibb mütəxəssislərinə görə, bu həm də psixoloji problemdir.

Psixoloji seanslar nəticəsində şəxs öz problemi ilə üzləşə bilər və bununla da daha düzgün qidalanmağa başlayar.

Səbəbi

Anoreksiyanın tam olaraq səbəbi məlum deyil. Ancaq problemin genetik quruluş, ətraf faktorlarla bağlı olaraq ortaya çıxdığı söylənə bilər. Adətən mütəmadi olaraq pəhriz edilməsi ilə başlayan müddət, keyfiyyətsiz çəkiyə çatan şəxsin xarici görünüşündən əsla məmnun olmaması səbəbiylə getdikcə irəliləyir. Nəticə olaraq anoreksiya xəstələrində çəki qazanmaqdan hədsiz dərəcədə qorxan ruh halı ortaya çıxar.

Uşaqlıq travmaları, kök adamların hansısa uğur əldə edə bilməz kimi düşüncələri belə insanların həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Genetik faktorlar arasında hormonal pozuntular da yer alır.

Xəstəlik əlamətlərinə sahib insanların seçilməsi olduqca çətin ola bilər. Belə insanlar əksinə çəkili olduqlarını düşünərək bol geyimlər seçirlər.
Xəstəliyin səbəb olduğu bəzi fiziki problemlər həyatlarını təhdid edəcək səviyyəyə çata bilər.
Fiziki əlamətləri təqdim edirik:

Çəki itkisi

Arıq görüntü

Aşağı qan dəyərləri

Aşağı təzyiq

Qarın ağrısı

Baş ağrısı

Yuxusuzluq

Menstruasiyanın vaxtında olmaması

Quru dəri

Saç və dırnaqlara problemlərin yaranması

Yorğunluq

Cinsi istəksizlik

Depressiv hal

İdmanla məşğul olmaq istəyi

Şəxsin ac olduğunu rədd etməsi

Çəkisini tez-tez yoxlaması

Yaddaş itkisi

Anemiya
Ürək problemləri

Sümük əriməsi

Böyrək problemləri

Testesteron səviyyəsinin düşməsi

Sosial məkanlara daxil olmamaq

Ölüm
Diaqnoz:

Xəstənin anoreksik olduğunu düşünən həkimlər, müxtəlif test və üsullar köməyi ilə diaqnoz qoya bilərlər. Fiziki müayinə ilə xəstənin vücud kütlə indeksi, ürək ritmi, təzyiq, vücud istiliyi, dəri və dırnaqların vəziyyəti yoxlanılır. Vücuddakı elektrolit sayısı qan analizləri ilə ölçülür. Bununla yanaşı psixoloji test edilir.
Həmçinin tiroid hormonunun funksiyaları müayinə edilir.

Müalicə:
Müalicə müddətində adətən birdən çox həkim nəzarəti olur. Xüsusi qidalanma tərtib edilir. Bununla yanaşı psixoloji seanslar qəbul edilə bilər. Müalicə zamanı antidepressantlardan, hansısa orqanda çıxan problemi sağaltmaq məqsədilə dərmanlardan istifadə edilə bilər. Dərmanın miqdarı xəstədə olan vəziyyətin şiddətindən asılıdır. Həkim nəzarəti olmadan dərmanlardan imtina edilməli deyil. Çünki dərmanları kəsən zaman öncəki problemlər, qorxular anidən başlaya bilər. Anoreksiya özbaşına keçən xəstəlik deyil.
Bu xəstəliyin müalicəsində məqsəd xəstəni normal çəkiyə gətirməkdir.