Ağız xərçənginin simptomları və müalicəsi

Ağız xərçəngi, ağız və ya dodaqların hansısa bir yerində anormal hüceyrələrin böyüməsidir. Ağız xərçəngini mümkün olduğu qədər erkən mərhələdə aşkar etmək və müalicə lazımdır. Cərrahi əməliyyat daha çox seçilir. Cərrah mümkün olduğu qədər təcrübəli, güvənli, diqqətli mütəxəssis olmalıdır.
Ağız xərçəngi, böyüməyə başlayan hüceyrə növünə görə xarakterizə edilir. Skuamöz hüceyrəli karsinom, 10 xəstədən 9-da ən geniş yaratdığı ağız xərçəngidir.

Daha az yayılan olan ağız xərçəngi növləri isə aşağıdakılardır:

Tüpürcək vəzlərinin içində yaranan xərçəng

Sümük, qığırdaq, əzələ və digər toxumalarda böyüyən sarkom

Dəri piqmenti istehsal edən hüceyrələrdə xərçəngin başladığı oral malign melanom. Bunlar adətən qanayan çox tünd şişliklər olaraq görülür.

Lenfoma

Digər baş və boyun xərçəng növləri arasında bunlar yer alır:

Qırtlaq xərçəngi

Tiroid vəzi xərçəngi

Qida borusu

Burun və sinüs şişləri və s.
Ağız xərçəngi əlamətləri nələrdir?

Əlamətlərdən hansısa birinin 2 həftədən çox davam etməsi vəziyyətində zaman itirmədən həkimə müraciət etmək vacibdir.

Əlamətləri təqdim edirik:

Sağalmayan ağız yarası

Ağız içində yumru şişlik

Bəyaz və ya qırmızı yaralar

Ağız daxilində rəngi solan, düzəlməyən nahiyə

Uzunmüddət sağalmayan boğaz ağrısı

Səs tutulması

Pis ağız qoxusu

Çeynəmə və ya udma problemi

Dildə və ya ağızın bir hissəsində uyuşma

Dişlərin ətrafında və çənədə hiss edilən ağrı

Səbəbi bilinməyən sürətli arıqlama və s.

Necə diaqnoz qoyulur?

Yaranan lezyonun müayinəsi və biopsiya vasitəsilə diaqnoz qoyulur. Həmçinin bir sıra testlər aparılır:

Baş və boyunun MRT-i

Limfa düyünlərinin yoxlanışı

Vücudun digər nahiyələrində xərçəngin olub-olmamasını öyrənmək üçün aparılan testlər

Həkim, ucunda kiçik kamera olan aləti boğazdan aşağı salaraq qırtlaq, qida borusu və ağciyərlərə də baxa bilər.

Müalicəsi
Xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyəti, xərçəngin başladığı zaman, mərhələsi dəqiqləşdirilir. Ən geniş yayılmış müalicə üsulu cərrahi müdaxilədir. Xərçəngin vücudun digər nahiyələrinə yayılmasının qarşısı alınması üçün çıxarılır.

Radioterapiyadan bəzi kiçik şişlər üçün müalicə edilir. Xərçəng hüceyrələrini öldürmək üçün yüksək enerjili şüalardan istifadə edilir. Ehtiyac görülərsə prosedurdan öncə şişləri kiçiltmək məqsədilə kimyaterapiya tətbiq edilir. Xəstəlik erkən aşkar edilərsə müalicə də bir o qədər effektli olar.

İmmunoterapiyada isə immunitet sistemini gücləndirmək, xərçənglə mübarizə apara bilməsi üçün dərmanlardan istifadə edilir. Bu müalicə üsulu standart müalicələrə cavab verməyən son mərhələ xəstələr üçün tətbiq edilir.