Boyun şişlərinin səbəbləri

Boyun nahiyəsində yaranan şişliklər həm böyük həm də uşaqlarda arada görülə bilən, üst tənəffüs yolu infeksiyasının nəticəsində ola biləcəyi kimi bəzən də ciddi xəstəliklərin əlaməti ola bilər.

Bəs boyun şişlərinin səbəbləri nələrdir?

Boyun şişləri barədə ətraflı məlumat üçün məqaləni oxuya bilərsiniz.

Umumi olaraq sisliklerin sebeblerine baxildigi zaman:

Enfektif (Mikrobik xəstəliklər)

Konjenital

Şiş xarakterli (Xoş və bədxassəli şişlər) olaraq üç əsas qrupla araşdırılır.

Doktorinfo.az xəbər verir ki, xəstələr boyun şişlikləri ilə qarşılaşdığında ilk ağıla gələn və qorxudan səbəb xərçəngdir. Ancaq bu tərz şişliklər tez-tez boyunda yerləşən limfa vəzləridir.

Enfektif sebebli boyun sislikleri

Tez-tez bakteriya, virus və göbələk kimi səbəblərlə yaranır.

Bakteriyalar adətən antibiotiklərlə müalicə edilə bilən mikrobik xəstəlikdir. Viruslar adətən vücudun öz qorunma sisteminin cavabı ilə öhdəsindən gəlinən, bəzən də anti-viral dərmanlarla müalicə edilən xəstəliklər olub bu qrupa qrip, donuz və quş qripi, AİDS kimi xəstəliklər daxildir.

Göbələk infeksiyaları digərlərinə görə daha az görülür. Baş və boyunda ümumilikdə vücudun qorunma mexanizmasının pozulmuş olduğu vəziyyətlərdə ortaya çıxır. İnfeksiya xəstəlikləri boyun nahiyəsinə yerləşərək ortaya çıxarıla biləcəkləri kimi sinus, diş, ağız və ya badamcıq kimi baş və bogaz nahiyəsində yerləşib xəstəlik etdikdən sonra buna reaksiya olaraq boyun limfa vəzlərinin şişməsi ilə dolaylı boyun şişliyi yarana bilər.

Yeni yaranan bir-iki həftədən uzun davam edən şişliklərin həm müalicəsi həm də diaqnozu üçün mütləq həkimə müraciət edilməlidir. İlk olaraq qan analizləri yoxlanılır.

Konjenital sebebli boyun sislikleri

Tez-tez uşaqlıq çağında görünməklə birlikdə, gəclərdə də ortaya çıxa bilər. Ən çox brankial və tiroglosal kist və fistüller, hemangiomalar, dermoid, epidermoid şişlərdir.
Brankial kistalar qulaq önündə kiçik bir çöküntüdən axıntı edən fistüle və ya şişlik yaradan kistaya qədər dəyişik formada doğuş kütlələridir. Ana bətnində embrion inkişafı zamanı çənə, qulaq, üz və boyundakı toxumaların yaranması əsnasında qaynaşma və birləşmə əksiklikləri nəticəsində yaranır. Müalicəsi cərrahi əməliyyatdır.

Tiroglosal kistalar boyun orta nahiyəsində yerləşən kistik şişliklər olub adətən udqunmaqla hərəkətlidir. Bəzən viruslara yoluxub şişə bilər. Adətən xoşxassəli olub çox nadirən içində bədxassəli xəstəlik yarana bilər. Müalicəsi cərrahi əməliyyatdır.

Hemangioma çox kiçik ola biləcəyi kimi böyük ölçülərə də çatıb doğuşdan sonra ortaya çıxan kütlə və ya ləkələr, baş boyun nahiyəsində şişlik yarada bilər. Bunlar qan dəstəyi yüksək şişliklərdir. Adətən yaş böyüdükcə kiçilməyə başlayır və zamanla itə bilər. Tənəffüs sıxıntısı və qanaxma xaricində təcili müalicələr gərəkdirməz.

Şiş səbəbli boyun şişlikləri

Boyun şişliklərinin bir səbəbi də bu nahiyədə inkişaf edən şişlər və ya başqa nahiyədə inkişaf etmiş bir xərçəngin boyun limfalarına metastas etməsidir. Boyundakı bütün toxumalardan xoş və ya bədxassəli şişlər inkişaf edə bilər.

Bəzən uzun müddət mövcud olan xoşxassəli şiş zamanla bədxassəliyə çevrilə bilər. Adətən xoşxassəlilər zamanla böyüyür. Uşaqlarda isə ən çox lenfoma, daha nadir olaraq xərçəng görülə bilər.
Boyun nahiyəsində 3 fərqli tip böyük tüpürcək vəzi və ağız, boğaz və damaq boyunca 1000-dən artıq kiçik tüpürcək vəzi mövcud olur. Tüpürcək vəzi şişləri boyun, çənə və üz şişliyi edərlər. Tüpürcək vəzləri şiş xaricində infeksiya, daş və ya otoimmun xəstəliklər səbəbiylə də şişə bilər. Adətən çənə nahiyəsində, çənə altında və çənə ön alt qismində şişlik yarada bilər.