ALS xəstəliyi nədir?

ALS xesteliyi nedir?

Doktorinfo.az xəbər verir ki, amyotrofik lateral skleroz və ya ALS xəstəliyi, əzələ hərəkətini və nəfəs almağa nəzarət edən motorika neyronlarını, beyindəki sinir hüceyrələrini və onurğaya təsir göstərən nevroloji xəstəlikdir. ALS xəstəliyinə təsir göstərən əzələləri çeynəmək, danışmaq, qolları və ayaqları hərəkət etdirmək kimi hərəkətlər üçün istifadə edilən əzələlərdir. ALS zamanla irəliləyə bilər və simptomlar pisləşə bilər. ALS xəstəliyi əzələlərin əriməsinə səbəb ola bilir. Ağciyərlər qana yetəri qədər oksigen gedə bilmədiyi zaman tənəffüs çatışmazlığından funksiyasını itirə bilir.

ALS xəstəliyi elametleri nelerdir?

Erkən əlamətləri düşmə, əllərdə və ayaqlarda gücsüzlük, əzələ sancıları, udma çətinliyidir.

ALS xəstəliyini işarət edən əlamətlər:

Qol, ayaq, çiyin və ya dildə əzələ səyirməsi

Əzələ sancıları

Boyun, əl ayaq, ayaqlarda zəiflik

Danışmaqda çətinlik

Çeynəmə çətinliyi

Əşyaları daşıyan zaman çətinliyə düşmə

Nəzarət edilə bilməyən ağlama və gülmə

Xəstəlik irəlilədikcə əlavə olaraq bu əlamətlər görülür:

Nəfəs darlığı

Nəfəs almaqda çətinlik

İnfarkt

ALS xəstəliyi üçün risk faktorları nelerdir?

Ailə hekayəsi

Yaş – Yaşın irəliləməsiylə yanaşı artış göstərir və xəstəlik ən çox 40-60 yaş aralığındakı şəxslərdə görülür.

Cinsiyyət: 65 yaşından öncə kişilərdə qadınlardan bird aha artıq ALS inkişaf edir. Bu cinsiyyət fərqi 70 yaşından sonra itir.

Genetik: Fərqli mutasiyalar, fərqli təsirlərə səbəb ola bilir.

Aşağıdakı ətraf faktorlar da ALS-yə zəmin hazırlaya bilər:

Siqaret çəkmək: ALS üçün ətraf alən risk faktorlarındandır. Risk, xüsusilə menopoz sonrası qadınlar arasında ən yüksək mərhələdədir.

ALS xəstəliyinin mualicesi

Ağrılı əzələ kramplarını, simptomlarını yüngülləşdirmək üçün istifadə edilən dərmanlar

Üz-üzə ünsiyyət qurulmalıdır

"Bəli" və ya "Xeyr" cavabı gərəkdirən suallar soruşulmalıdır

Əzələ sərtliyi, kramplar, maye tutulması narahatlığını yüngülləşdirmək üçün fizioterapiya

Düzgün qidalanma

Geyinmə, yemək yemə, tualet, duş kimi gündəlik hərəkətlərə kömək olmaq üçün atel, düzəldici tellər, tutunma çubuqları və s. xəstəyə gündəlik həyatında kömək olacaq cihazlardan istifadə edilə bilər.

ALS xəstələri danışma əsnasında münasibəti asanlaşdırmaq üçün nələr edilə bilər?
Səsin az olduğu ortam seçilməlidir

Yavaş formada danışılmalıdır.

Nəfəs başına bir və ya iki sözə ideal olandır.

Nitq əsnasında qısa cümlələr istifadə edilməlidir.

Uzun, stresli nitq əsnasında dəstəyi təmin edən düzgün pozisiya seçilməlidir.