Qırtlaq xərçəngi nədir?

Qırtlaq, tibbi adıyla larinks, boyun nahiyəsində mövcud olan orqandır.

Doktorinfo.az xəbər verir ki, tənəffüs yolunun vacib parçasıdır. Larinks, eyni zamanda səs tellərini də içində mövcuddur. İçindən keçən havanın təsiri ilə titrəşən səs tellərində yaranan səs farinks, ağız boşluğu və burundan eşidiləcək hala gəlir.

Cəmiyyətdə hər 100 min şəxsdən təxminən beşində inkişaf edən qırtlaq xərçəngi, qırtlaq nahiyəsində bəzi hüceyrələrin nəzarətsizcə çoxalaraq şiş halını alması nəticəsində ortaya çıxır. Siqaret istifadəsinin ən vacib risk faktoru olduğu qırtlaq xərçəngi, bu vərdişi mövcud olan şəxslərdə təxminən 20 qat daha çox görülür.

Qırtlaq xercenginin sebebleri nelerdir?

Yaranmasında ən böyük risk faktoru siqaret və tütün məhsullarından istifadədir. Digər risk faktoru isə həddindən çox spirtli içkilərdən istifadədir. Yanlış qidalanma da bu hissədə böyük rol oynayır. Qırtlaq xərçənginin yaranmasında reflüks xəstəliyi də risk faktorlarından biridir.

Qırtlaq xercenginin elametleri nelerdir?

Səsdə dəyişiklik

Səs kəsintisi, danışarkən çətinə düşmək

Udqunarkən acı hiss etmə

Nəfəs alarkən boğazda yanma hissi

Qanlı bəlğəm

Boğaza bir şey qalmış kimi hiss etme

Baş agrisi

Boyun arxasında düyünlər

Arıqlamaq və s.

Qırtlaq xərçənginin müalicəsi:

Şişin qırtlağın hansı hissəsində, nə ölçüdə olduğu, mərhələsi və s. çox vacibdir. Təməl olaraq 4 növ müalicə üsulu tətbiq olunur.

Cərrahi müdaxilə müalicə üsulları sırasındadır. Gec mərhələdə müraciət edənlərdə qırtlağın hamısı alınır.

Qırtlağın sadəcə bir hissəsi alınan xəstələrin əməliyyat sonrası mərhələsində güvənlə nəfəs alması üçün açılan bu dəlik, bir neçə gün içində bağlanılır. Ancaq qırtlağın hamısı alındığı əməliyyatlarda bu dəlik qalici ola bilir. Əgər xərçəng hüceyrələri boyundakı limfa vəzlərinə yayılmışsa və ya yayılma ehtimalı yüksək görülürsə, əməliyyat sırasında boyundakı limfa vəzlərinin də təmizlənməsi gərəkli ola bilir.
Qırtlağın bir qisminin çıxarıldığı xəstələrdəki səs keyfiyyəti olduqca yüksəkdir. Qırtlağın hamısı çıxarıldığı əməliyyatlardan sonra ortaya çıxan nitq problemi, səs protezi taxılaraq və səs tədrisi ilə bərpa edilməyə çalışılır.

Digər üsullardan biri radiasiyadır. Hüceyrələri öldürür, şişləri kiçildir. Xaricdən cihaz vasitəsilə verilir.

Kimyaterapiya da müalicə üsullarından biridir. Əksər zaman irəli mərhələ xərçənglərdə, cərrahi öncəsində və sonrasında, xərçəngləri təkrarlayan xəstələrdə istifadə edilir. Cərrahinin tətbiq olunmadığı bəzi vəziyyətlərdə isə radioterapiya və kimyaterapiya birlikde tətbiq edilərək orqan qoruma protokolu formasında müalicə modeli tətbiq olunur.