Qaraciyər çatışmazlığının əlamətləri və müalicəsi

Qaraciyər çatışmazlığı, qaraciyərin zərər görməsi nəticəsində funksiyalarını yerinə gətirməyəcək vəziyyətə gəlməsi ilə birlikdə ortaya çıxan vəziyyətdir. Hepatitlərin, şəkər xəstəliyinin və toksinlər kimi bəzi zəhərli maddələrin uzunmüddət müalicəsinin edilmədiyi vəziyyətlərdə də meydana gələ bilir. Şəxsdə halsızlıq, zəiflik, idrarda qan kimi əlamətlər görünə bilər, bu zaman isə müalicənin erkən və sürətli edilməsi əhəmiyyət kəsb edir. Xəstə nəzarət altında tutulmalıdır.

Adətən qaraciyər xərçəngi və ya sirroz da, qaraciyərin funksiyalarının fəaliyyəti pozulduğu vəziyyətlərdən qaynaqlana bilər. Həyati təhlükənin olduğu vəziyyətlərdir. Bu vəziyyətin akut və xronik olaraq 2 tipi mövcuddur. Anidən yaranan xəstəliyə akut, zaman daxilində irəliləyən və uzunmüddət inkişaf edən xəstəliyə isə xroniki deyilir.

Qaraciyər çatışmazlığının əlamətləri

Yorğunluq və halsızlıq

Bulantı və qusma

Dəridə qaşıntılar
Arıqlamaq

Sarılıq

Qarın ağrısı

Şişkinlik

Qavrama pozğunluğu, özünü ifadə edə bilməmək

Sidiyin tünd rəng olması.

Qaraciyər çatışmazlığı nə üçün olur?
Xəstəliyin bir çox səbəbi mövcuddur. Bunlar arasında Hepatit B, C, sirrozlar, uzunmüddətli spirtli içkilərdən istifadə, damar tıxanıqlığı, qida pozğunluğu, metabalizma xəstəlikləri, toksik dərmanlar, zəhərli maddələrin istifadəsi, viruslar, qaraciyər yağlanması kimi səbəblər vardır.

Qorunmaq üçün bir neçə tədbirlər görülməlidir. Hepatitlər qan yolu ilə yoluxan xəstəliklərdir.

Toksik dərman istifadəsi nəticəsində bu xəstəliyin yaranma ehtimalı mövcudkən dərmanların miqdarı həkim nəzarəti altında diqqətə alınmalıdır. Həddindən çox spirtli içkilərdən istifadə edənlər risk altındadırlar.

Həddindən çox çəki və piylənmədən əziyyət çəkən şəxslərdə bir çox xəstəlik riski mövcud olduğu kimi qaraciyər xəstəlikləri də görülə bilər. Bu səbəbdən düzgün qidalanmalı və çəkini nəzarətdə saxlamaq lazımdır.

Diaqnozu həkim tərəfindən ətraflı müayinə və analizlərdən sonra qoyulur.

Müalicəsi

Xəstəliyin təsdiqlənmiş müalicəsi olmasa da müalicə müddəti adətən xəstəliyə səbəb olan vəziyyətlərin dəqiqləşməsi və təsirlərinin azaldılması istiqamətində irəliləyir. Məsələn, hepatitlərin səbəb olduğu xəstəliyin müalicəsində antiviral dərmanlar verilir. Belə hallarda dərman müalicələri və yaşayış tərzində dəyişikliklər vacibdir. Ağır və irəliləyən xəstəliklər zamanı orqan, geriyə və dönüşü olmayan bir zərər alır. Belə vəziyyətlərdə isə şəxsə uyğun olan orqan tapılaraq orqan köçürülməsi həyata keçirilir.
Qaraciyər çatışmazlığı probleminin bəzilərində dərman müalicəsi faydalıykən, bəzilərində isə orqan köçürülməsi tək çarə olur.
Xəstəlik hansısa əlamət göstərmədən illərlə davam edə və ya xronikləşə bilər.

Qaraciyər çatışmazlığı olanlar nə yeməməlidirlər?

Tövsiyə edilən qidalar arasında bulqur, makaron, süd məhsulları yer alır. İstifadə edilməyəcək qidalar arasında hazır qidalar, sosis, kolbasa kimi qidalar var.