Tez-tez ruh dəyişikliyi yaradır: Bipolyar pozuntu nədir?

Bipolyar pozuntu, manik-depressiv pozğunluq adı ilə bilinən, iki ayrı xəstəlik dövrünün görüldüyü iki uclu psixoloji narahatçılıqdır. Gündəlik həyat tərzinə təsir göstərən, məktəb, dostluq münasibətində ciddi problemlərə səbəb ola bilən haldır. Cəmiyyətdə hər 100 şəxsdən 1-2 faizində görülən bipolyar pozuntu, əksər zaman gənc və 15-35 yaş aralığında ortaya çıxar. Qadın və kişilərdə bərabər olaraq görülür. Belə ki, bu tip şəxslər özünü çox yaxşı hiss edərkən anidən depressiv hala düşə bilər.

Doktorinfo.az xəbər verir ki, bipolyar pozuntu mövcud olan şəxslərdə yüksək ruh halından hədsiz aşağı səviyyə ruh halına düşmə mümkündür.

Bipolyar pozuntunun elametleri nelerdir?

Xoşbəxt, şən, coşqulu hiss etmə

Özünü vacib hiss etmə
Sürətli danışıq

Diqqət dağınıqlığı

Cinsi istəkdə artış

Riskli qərarlar vermək

Yuxu problemləri

Uyğun olmayan davranışlarında artış

Spirtli içki və maddə istifadəsində artış

Depressiv əlamətlər də bunlardır:

Məyus hiss etmə

Esebi və gerginlik

Enerji əksikliyi

Dəyərsizlik hissi

İştahsızlıq

İntihar düşüncəsinə sahib olma

Bipolyar elametlerinin üç və ya daha çox zaman görülməsi və bir həftə və ya daha artıq davam etmesi gərəklidir. Bu müddət anidən başlayar və müalicə edilməsə həftələrlə davam edə bilər. Bu zaman şəxs özünü xəstə kimi hiss etməz və adeten mualiceni rədd edər.
Bəzən bipolyar krizlər də baş verə bilər.

Kriz zamanı hansı əlamətlər yarana bilər?

Ümüdsüz olmaq

Özünü narahat, bədbəxt hiss etmə

Həyatdan zövq almamaq

Enerji azlığı

Unutqanlıq

Çəki itkisi

Yuxuya getməkdə çətinlik çəkmək

Gecələri tez-tez oyanmaq

Ölüm və intihar düşüncələri

Diqqət eksikliyi

Depressiv müddətdə ən az beş əlamətin iki həftə ya da daha çox çəkməsi gözlənilir. Depressiv və krizlerin ağır yaşandığı vəziyyətlərdə də psikotik əlamətlər görülə bilər.
Bipolyar pozuntunun sebebleri nelerdir?

Aparılan araşdırmalar nəticəsində bipolyar pozğunluğun səbəbləri arasında genetik faktorların yer aldığı bilinir. Genetik olaraq bipolyar pozuntu xəstəliyinə yatqın olan şəxslərin yaşadığı stresli bir həyat bu xəstəliyə zəmin yarada bilər. Burada genetikanın da rol oynadığı bildirilir. Ailə uzvlerinde bipolyar xəstəliyi olan şəxslərdə bunu ortaya çıxma ehtimalı yüksəkdir.
Xəstəliyin müalicəsinə başlamazdan öncə həkim tərəfindən bipolyar testi edilməli və psixiatrik diaqnoz qoyulduqdan sonra uyğun müalicə tərtib edilməlidir.

Bipolyar pozuntunun inkişafında rol alan risk faktorları nələrdir?

Yanlış qidalanma

Dərmanların əks təsirləri

Stresli həyat tərzi

Adrenalin, stres hormonunda dəyişikliklər

Maddi problemlər

İş problemləri və s.

Diaqnoz nece qoyulur?

Hər kəsdə eyni əlamətləri göstərməyə bilər. Xəstəliyin müalicəsinə başlamazdan öncə həkim tərəfindən test edilməli və psixiatrik diaqnoz qoyulduqdan sonra uyğun müalicəyə başlanılmalıdır.

Bipolyar pozuntusu olan şəxslərdə hansı xəstəliklər görülə bilər?

Yemək yemə pozğunluğu

Narahatçılıq hissi

Piylənmə xesteliyinin yaranma riski

Miqren tipli baş ağrıları

Ürək problemləri

Tiroidlə bağlı xəstəliklər və s.
Bipolyar pozuntunun qarsisi nece alinir?

Keyfiyyətli yuxu rejimi olmalıdır.

Düzgün qidalanmalı. Pis vərdişlərdən uzaq durmalı.

Mümkün qədər idmanla məşğul olmalı.

Stresli ortamlardan mümkün qədər uzaq durulmalıdır.

Spirtli içkilərdən imtina edilməlidir.

Nəfəs texnikaları edilməlidir.

Bipolyar pozuntusu olanlara münasibət necə olmalıdır?

Belə şəxslər adətən xəstəliklərini qəbul etməzlər və səbəb olaraq ətrafındakıları günahlandırarlar. Bu səbəbdən müalicəyə başlamaq və davam etdirmək ailə dəstəyi ilə olmalıdır. Belə şəxslərin davranışlarına qarşı səbrli olmalı və çətinliklərin öhdəsindən gəlmək lazımdır.

Bu xestelik daha cox kimde gorulur?

Xüsusilə yaz aylarında artan pozuntu, 15-35 yaş aralığında görülə bilir. Ən çox müşahidə isə 20 yaşdan sonra edilir.

Bipolyar pozuntunun müalicəsi həyat boyu davam edirmi?

Uzun müddət müalicəyə ehtiyac vardır. Həkim tərəfindən planlanan müalicəyə əsasən xəstənin vəziyyətini tarazlayan dərmanlar təyin edilir. Bununla yanaşı terapiyaların əhəmiyyəti və rolu böyükdür.

Bipolyar krizi nece olur?

Hər insanda fərqli formada özünü göstərir. Şiddət, yorğunluq kimi hallar çoxluq təşkil edir. Krizin yüksəliş və eniş halları yaşanır. Bəziləri depressiyaya yatqın halları olduğu halda digərləri krizi daha yüksək tonda yaşayırlar. 3-4 duyğunun qarışımı müşahidə edilir.
.