Nəfəs darlığı, əl-ayaqlarda şişmə... Ürək böyüməsi (Kardiyomeqali) nədir?

Tibbi ifadəsi kardiyomeqali olan ürək genişlənməsi, ürək əzələsinin anormal formada qalınlaşması ilə ortaya çıxan ürəyin daxili qisminin böyüməsi və genişlənməsidir. Ürək böyüməsi, ürəyin qan dövranını sürətləndirən reaksiya olaraq ifadə edilə bilər. Düz zəmində yerimək yerinə mütəmadi yoxuş çıxıldığı zaman sərf olunan enerji kimi ürək böyüməsi meydana gəldiyi zaman ürək daha çox fəaliyyət etmək məcburiyyətində qalır. Bəzi vəziyyətlərdə isə ürəklə bağlı təməl problem səbəbiylə ürək böyüməsi gerçeklesir.

Doktorinfo.az məlumat verir ki, meydana gələn yayğın ürək böyüməsi əlamətləri baş gicəllənməsi, ürək döyüntüsü, nəfəs darlığı və vücudda ödəmdir. Adətən yüksək təzyiq səbəbiylə meydana gələn ürək böyüməsinin səbəbləri arasında həm genetik, siqaretdən, spirtli içkilərdən istifadə, düzgün qidalanmamaq kim faktorlar yer alır.

Ürək böyüməsi nə üçün olur?
Təməl səbəbləri qan dövranına mənfi təsir göstərən tıxanmaların meydana gətirdiyi koroner arter xəstəliyi və yüksək təzyiqdir. Digər terefden vücuddakı dəmir miqdarının çox olması da ürək böyüməsinə səbəb olan vəziyyətlərdəndir.

Qeyd edilən bu xəstəliklər, ürək əzələsindəki problemlər səbəbiylə ürəyin genişlənməsi və böyüməsinə səbəbiyyət verə bilər. Bu xəstəliklər ürəyin funksiyalarına mənfi təsir göstərir.

Ürək böyüməsinin səbəbləri arasında bunlar yer alır:

Yüksək təzyiq

Koroner arter xəstəliyi

Dəmir miqdarının çox olması

Genetika

Siqaret və spirtli içki istifadəsi

Anemiya

Hamiləlik

İnfarktdan qaynaqlanan zərər

Böyrək çatışmazlığı

Tiroid xəstəlikləri
Yüksək təzyiq – Belə şəxslərdə, ürəyin vücudun geri qalanına qan paylamaq üçün daha çox çalışması gərəklidir. Meydana gelen bu məcburiyyət ürək əzələsinin böyüməsinə və zeiflemesine səbəb olur.

Koroner arter xəstəliyi – Qan axışına mənfi təsir göstərən koroner arter xəstəliyi ürək əzələrinin genişlənməsi və böyüməsinə yol açır.

Dəmir miqdarının yüksək olması – Vücudda olması gərəkdiyindən yüksek miqdarda olması ürəyin funksiyasına mənfi tesir göstərir. Nəticədə isə ürək böyüməsinə sebeb ola bilər.

Genetika – Ürək böyüməsi keçmişi olan insanlarda görülmə riski daha yüksəkdir.

Siqaret və spirtli içki istifadəsi – Həddindən çox istifadə ürəyə zərər verir. Bu zərər, ureyin bəzi qismlərinin gərilməsi və genişlənməsi səbəbiylə yaranır. Bu vəziyyət ürək əzələlərini zəiflədir və olması gərəkdiyi kimi funksiyalarına maneə olur.

Anemiya – Vücud toxumalarına kifayət miqdarda oksigen daşıyacaq sağlam qırmızı qan hüceyrələrinin əksikliyi mənasına gəlir. Bu zaman da ürək öz funksiyalarını düzgün yerinə yetirmir. Nəticədə böyümə baş verir.

Ürək böyüməsinin əlamətləri nələrdir?

Nəfəs darlığı

Ürək döyüntüsündə artış

Əl və ayaqlarda şişmə

Yorğunluqla bağlı enerji duşmesi

Baş gicəllənməsi və s.

Bu əlamətlər meydana gəldiyi zaman vaxt itirmədən mütəxəssis yanına müraciət edilməlidir.

Diaqnozu necə qoyulur?

Tibbi keçmiş araşdırılır, simptomlar nəzələ alınır. Daha sonra isə döş qəfəsinin rentgeni, EKQ, kardiyak müayinə, genetik, stres testi, qan analizi ilə daha dəqiq diaqnoz qoyulur.
Müalicəsi necə aparılır?

Ürək böyüməsini müalicə etmək üçün ilk olaraq altında yatan səbəbin araşdırılaraq tapılması lazımdır. Səbəbə bağlı olaraq ürək böyüməsinin qarşısını alacaq dərmanlar və həyat tərzi dəyişiklikləri həkim tərəfindən tövsiyə edilir.

Müalicədə istifadə ediləcək dərmanlar aşağıdakı kimidir:

Ürəyin normal ritmi üçün antiaritmik dərmanlar

Qan təzyiqinizi aşağı salacaq dərmanlar

Antikoagülanlar

Qan təzyiqini nəzarətdə saxlamaq üçün beta blokerlər

Vücuddakı sodium və su miqdarını azaltmaq üçün diüretiklər.

Daha geniş çərçivədə ürək böyüməsinin müalicə üsulları aşağıdakılardır:

Ürəyinizin sabit bir ritmdə atması üçün ürək pilinin taxılması

Kardiyoverter defibrilatör (İCD) cihazının yerləşdirilməsi

Zədəli ürək qapaqçığını bərpa etmək və ya dəyişdirmək

Koroner arter baypas əməliyyatı və ya stendin taxılması

Bəs gündəlik həyat tərzinə necə dəyişiklik edilməlidir?

Duz istifadəsi azaldılmalı

Siqaret və spirtli içkilər tərkidilməli

Bol maye qəbulu şərtdir

Mütəmadi idmanla məşğul olmalı

Düzgün qidalanmalı

Normal yuxu zamanı olmalı

Stresdən maksimum dərəcədə uzaq durulmalıdır.