Mental Retardasyon nədir? - Əlamətləri və müalicəsi

Zəka geriliyi olaraq da bilinən mental retardasyon, şəxslərin zehni və gündəlik yaşayış bacarıqlarının yaşlarına görə gözlənilən səviyyənin altında olmasıdır. Bu vəziyyət, doğum öncəsi, doğuş anında və ya doğuş sonrasında meydana gələn bir çox fərqli faktorla bağlı olaraq inkişaf edir. Adətən, genetik, metabolik, ətraf və sosial səbəblərlə ortaya çıxa bilir. Mental retardasyonla yaşayan şəxslərin cəmiyyətə uyğunlaşması, doğru təhsil və dəstəklə mümkündür. Bu mövzuda maariflənmək ailələrə kömək ola bilər.

Mental Retardasyon (Zəka geriliyi) nədir?

Şəxsin bacarıq, qabiliyyət və öyrənmə bacarığının yaş ortalamasının altında olması mənasına gəlir. Adətən inkişaf dövründə ortaya çıxan bu vəziyyət, öyrənmə və uyğunluq baxımından problem yarada bilər. Mental Retardaton düşünmə və anlama çətinliyidir.
Mental Retardasyonda yaranan çətinliklər

Fikir irəli sürmək

Diqqət

Yaddaş

Problem həll etmə

Mühakimə

Anlamaqda çətinlik və s.

Zəka geriliyinin səbəbləri nələrdir?

Doğuşdan öncə, sonra beyinə mənfi təsir edən hansısa faktordan qaynaqlana bilər. Bu vəziyyət yaranma zamanına, növünə görə sinifləndirilir. Zəka geriliyi olaraq ifadə edilən mental retardayon səbəbləri bunlardır:

Doğum öncəsi: Daun sindromu, mənfi və kifayətsiz qidalanma, yoluxucu xəstəlik və zəhərlənmələr

Doğuş sırası: Meningit, beyin travması və ya gec doğuş

Doğuş sonrası: Uşaq istismarı, beyin travması

Biolojik və tibbi: Hamiləlik pozuntuları, beyinə oksigenin getməməsi və xromosom anormallıqları

Psixoloji vəziyyət: Sosial, davranışla bağlı narahatçılıqlar.
Zəka geriliyinin əlamətləri nələrdir?

Adətən uşaqlıq çağında ortaya çıxan mental retardasyonun ən bilinən simptomlarının başında düşünmə və anlama güclü gəlir. İrəliki vəziyyətlərdə bu əlamətlər meydana çıxır:

Düşünmə və anlama çətinliyi

Doğuşla əlaqəli anormallıqlar

Eşitmə problemi və nitq çətinlikləri

Görmə problemləri

Ani qucaqlamaq vəziyyəti

İməkləmə və yeriməkdə gecikmə

Bir şeyi xatırlamaqda çətinlik

Qidalanma mövzusunda yavaşlılıq

Epilepsiya krizləri

Əsəb tutmaları

Serebral palsi

Diqqət dağınıqlığı

Öyrənmə çətinliyi

Yaşıdlarına görə zehni əksiklik

Hiperaktivlik
Uşaq və böyüklərdə zəka geriliyi əlamətləri İQ testi nəticələrinə görə qruplara ayrılır:

25 və alt: Çox ağır

25-34: Ağır

35-50-55: Orta mərhələ

50-55-69: Yüngül

70-79: Sərhəd

80-89: Aşağı səviyyəli normal

90 və üst: Normal, parlaq, üstün və ya dahi

Nəticəsi yüngül mental çıxanlar, normala yaxın, aşağı səviyyəli zehni bilik olaraq göstərilir. Öz həyatlarını azad şəkildə davam etdirə bilərlər.

Orta səviyyəli zəka geriliyinə sahib olan şəxslər bəsit mətnləri oxuya bilər, təməl akademik bacarıqlara sahib ola bilərlər.

Motorika geriliyi və dil problemi yaşayanlarda ağır səviyyə zəka geriliyi ola bilər.

Təməl uyğunluq problemi yaşayanlar, irəli dərəcədə ağır səviyyə zəka geriliyi olan şəxslərdə sağlamlıq problemləri də görülə bilər.
Mental Retardasyon müalicəsi üçün üsullar:

Xüsusi təlimlər

Psixoloji müalicə

Başqaları ilə münasibət qurmada dəstəklənmə

Zəka oyunları

Ev işlərində məsuliyyətin verilməsi

Beyin hərəkətləri və s.

Bunun üçün uzman psixiatr müayinəsi vacibdir.