Kraş sindromu - Dağıntılardan sonra gələn bəla

Vücudun bir hissəsinin və ya tamamilə hamısının əzilməsi, təzyiqə məruz qalması nəticəsində yaranan əzələ ödəmi, şok, böyrək çatışmazlığı, ürək və tənəffüs çatışmazlığı kimi ciddi problemlərə səbəb olan vəziyyətə Kraş sindromu (Crush) deyilir. Əzilən əzələ hüceyrəsinin tərkibinin qana qarışması ilə meydana gəlir.

Doktorinfo.az məlumat verir ki, xalq arasında əzilmə sindromu olaraq da bilinir.

Kras sindromu ne ucun olur?

Yol qəzaları, iş qəzaları, müharibələr, səbəb olan faktorlar arasında yer alsa da bu sindromun ən çox rastlanılan səbəbi zəlzələdən sonra çöküşlər altında qalmaqdır. Dağıntılar altında qalıb xilas olan şəxslərdə qarşılaşılan ən vacib problem Kraş sindromu və sindrom səbəbiylə inkişaf edən böyrək çatışmazlığıdır.

Kras sindromunun(Crush) elametleri nelerdir?

Metabalik və fiziki əlamətlər görülür.

Əzələlərdə şişmə və vücudda göyərmə

Əzələlərdə ağrı və sərtlik

Əzələlərdə güc itkisi və spazmlar

Halsızlıq

Nəfəs darlığı, tənəffüs çətinliyi

Mədə bulantısı, qusma

Qol və ayaqlarda şiddətli, azalmayan ağrı

Hərəkət məhdudluğu

Təzyiqin düşməsi

Deride reng deyiskenliyi

Sidiyin azalması və qəhvərəngli olması

Qan kreatinində artış

Şok
Kras sindromunun sebebleri nelerdir?

Əzələlərin əzildiyi və təzyiq altında qaldığı hər vəziyyətdə Kraş sindromundan söz edilə bilər. Xüsusilə zəlzələ sonrasında uzun müddət köç altında qalınması səbəbiylə yarandığı bilinsə də daha çox səbəbdən Kraş sindromu görülə bilər.

Əzilmə sindromunun səbəbləri 2 növdür:

Fiziki olmayan faktorlar: Spirtli içki istifadəsi, bəzi dərmanların əks təsirləri, hipopotasemi, infeksiyalar.

Fiziki faktorlar: Uzun müddət hərəkət etməmək, iş qəzaları, zəlzələlər, yol qəzaları, uzun müddət sabit duruş göstərmək.

Kraş sindromunun yaratdığı problem nələrdir?

Vücudda gerçəkləşən metabolik reaksiyalarla ölümcül problemlərə səbəb ola bilər:

Ürək çatışmazlığı

Ürəkdə ritm pozuntuları

Yüngül yaralanma olsa da qüvvətli ağrılar çəkmə

Böyrək funksiyalarında ciddi pozulmalar

Akut tənəffüs çatışmazlığı

Qandakı kalsium miqdarının normadan aşağı olması

Qandakı potassium səviyyələrinin normadan yüksək olması

Yüksək təzyiq

Periferik sinir zədələnməsi

Qastrointestinal qanaxmalar

Kraş sindromunda qidalanma necə olmalıdır?
Dağıntılardan çıxarılan şəxslərə dərhal su və ya meyvə suyu verilməsi yanlış müdaxilədir. Bu prosedur, əzələdə miqdarı artan hüceyrə içi mayenin dövran sistemi vasitəsiylə həyati orqanların funksiyalarının pozulmasına yol aça bilər. Bu zaman Kraş sindromu pəhrizi adı verilən qidalanma planı tətbiq edilir.

Bu pəhrizdə diqqət ediləsi məqam, protein və potassium səviyyələrini ola bildiyi qədər aşağı tutmaqdır.