Soyuqdəymənin əlaməti və müalicəsi

Gündəlik həyatda ən çox qarşılaşılan sağlamlıq problemlərinin başında soyuqdəymə və qrip bənzəri şikayətlər gəlir.

Doktorinfo.az xəbər verir ki, xalq arasında soyuqdəymə, üşütmə olaraq da ifadə edilən bu vəziyyət həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Həyati təhlükə yaratmaz, ancaq əhəmiyyətli dərəcədə iş və performans itkisinə səbəb ola bilər.

Soyuqdəymə nədir?

Soyuqdəymə, vücudun üst tənəffüs yolunda yəni burun boşluğu, geniz, ağız boşluğu və qırtlaq nahiyəsində iltihablanma ilə nəticələnən virus infeksiyasını ifadə edər. Soyuqdəymə əlamətlərinə səbəb olan çox sayda virus infeksiyası müəyyənləşsə də cəmiyyətdə geniş yayılan soyuqdəymə adətən rhinovirus, covid 19 xəstəliyinə səbəb olmayan fərqli növ koronaviruslar, adenoviruslar və digər səpgili xəstəlik virusları yol açar. Bunlara əlavə olaraq, qrip faktoru olan influenza virusları ilə daha ciddi xəstəliklərə yol açan bakteriya və virus faktorları erkən dövrdə soyuqdəyməyə bənzər əlamətlər meydana gətirə bilir. Bənzər simptomlara yol açması səbəbiylə, xalq arasında soyuqdəymə əlamətlərindən ayırd edilməyərək üşütmə olaraq ifadə edilə bilən xroniki xəstəliklər də adlana bilir.

Üşütmə olaraq da ifadə edilən əlamətlərin hamısı eyni anda müşahidə edilə bilər və şikayətlərin şiddəti xəstədən-xəstəyə dəyişiklik göstərə bilir. Bəzi xəstəliklər, üşütmə əlamətləri ilə başlasa da irəliləyən zamanlarda əlamətlər ciddi sağlamlıq problemlərinə işarət edəcək səviyyədə şiddətlənə bilər.

Bu səbəbdən hansı əlamətlərin olduğunu xəstələr ayırd edə bilməlidir.

Bu kimi xesteliklerde asagidaki elametler gorule bilir:

Halsızlıq

Yorğunluq

Boğaz ağrısı

Geniz axıntısı

Burun tıxanıqlığı

Öskürək

Asqırma

Oynaq ağrıları

Baş ağrısı

Bu əlamətlərə əlavə olaraq nəfəs darlığı, sinə ağrısı, hərarət, halsızlıq, şiddətli ağrı şikayətləri də kəskin formada müşahidə edilərsə daha ciddi xəstəliklərdən şübhələnilməlidir.
Soyuqdəymə nə üçün olur?

Bu vəziyyət vücudun üst tənəffüs yolunda, yad ünsürlər istiqamətində çalışan qorunma mexanizmasının bir gərəyi olaraq iltihabı reaksiya başlatmasının bir nəticəsidir.
İltihabı reaksiya ilə birlikdə üst tənəffüs yolunu yaradan toxumalarda ödəm inkişafı yoluxmalarda artma, toxumalarda qızarıqlıq və istilik artışı meydana gəlir. Həmçinin vücud, yad ünsürlərlə mübarizə aparmaq üçün istiliyini yüksəldir və hərarət meydana gəlir. Üşütmə vəziyyətində ən çox görülən vəziyyət soyuqdəymədir.

Soyuqdəyməni yaradan xəstəliklər:

Orta qulaq iltihabı

Sinüzit

Alt tənəffüs yolu infeksiyası

Astma

Müalicəsi simptomatik aparılır. Gərəkli vəziyyətlərdə antibiotik müalicəsi edilir.

Hava dəyişkənliyi ilə bağlı olaraq xəstəliklər artır. Əsas əlamət isə asqırmaq, öskürməkdir. Yüksək ehtimalla bu əlamətlərə halsızlıq problemi də əlavə olunur. İlk olaraq ağıla qrip gəlir.

Dərman istifadə etməkdə xəta edilir

Qrip mikrobuna qarşı istifadə edilən antiviral dərmanlara qarşı bir çox problemlər yaşanır. İstifadə qaydalarına diqqət etmədən istifadə edilə ya da istifadə edilməyən bu dərmanlar səbəbindən ya da xəstələr sağala bilmir ya da mikrob dərmana qarşı immun qazanır. Mütəxəssislər antiviral dərman istifadəsində xəbərdarlıq edirlər. Antivial dərmanları istifadə etməzdən öncə qrip diaqnozu düzgün qoyulmalıdır. Əks halda yanlış müalicələr fəsadlar yarada bilər.

Öz qərarı ilə dərman istifadə etməyə başlayanlar adətən xəstəliyi soyuqdəymə ilə qarışdırıb yanlış xəstəlikdə yanlış dərman istifadəsi xətasına düşür.

Ancaq xəstəlik doğru olsa belə hər qrip xəstəsinin antiviral dərman istifadə etməsinə gərək yoxdur.

Doğru istifadə edildiyində dərmanın faydaları

Xəstəlik əlamətlərinin və hərarətin müddətini qısaldır.

Xəstəliyə bağlı istənilməyən hadisələrin inkişafını və ölüm riskini azaldır.

Xəstəxanada yatış müddətini qısaldır.

Kimlər dərman istifadə etməlidir?

Xüsusilə xəstəxanada yatması gərəkən xəstələr və risk qrupunda olanlar dərman istifadə etməyə namizəddir. Risk qrupu olaraq 2 yaşından kiçiklər, 65 yaşından böyüklər, xroniki xəstələr ya da baxım evində yaşayanlar olaraq xarakterizə edilir. Həmçinin ilk 48 saat ərzində başlanılan dərman gec başlanana görə daha təsirli olur. Bu səbəbdən həkim dərmanı gərəkli görürsə zamanında dərman içilməlidir.
Bunları unutmayın:

Peyvənd olunun

Dərman qərarını həkiminiz versin.

Xəstə olan zaman evdən çıxmaq tövsiyə edilmir.

Təbii qidalanmaya üstünlük verin və bol maye qəbul edin.